Bài 1 · Chương 4: Công thức và địa chỉ ô
Công thức đầu tiên: phép toán và thứ tự ưu tiên
Viết công thức đầu tiên: bắt đầu bằng dấu =, dùng địa chỉ ô thay vì số gõ cứng, các phép + - * / ^, thứ tự ưu tiên và lỗi #DIV/0!.
Mục lục bài
Ôn lại trước khi học
Thử nhớ lại trước, rồi mới xem đáp án.
Ô đang hiện 85%. Số thật được lưu trong ô là số nào?
Xem đáp án
Số 0.85. Định dạng phần trăm chỉ đổi cách hiển thị, không đổi giá trị lưu trong ô.Ô ghi “12 cái” có đem đi nhân với đơn giá được không? Vì sao?
Xem đáp án
Không. Ô đó chứa chữ vì có “cái” đi kèm. Muốn tính toán, gõ lại thành số 12.Ô ở cột D, hàng 7 có địa chỉ nào? Vùng B2:D4 có bao nhiêu ô?
Xem đáp án
Địa chỉ là D7. Vùng B2:D4 gồm 3 cột (B, C, D) nhân 3 hàng (2, 3, 4), tức 9 ô.
Mục tiêu
Sau bài này bạn có thể:
- Viết công thức bắt đầu bằng = với các phép toán + - * / ^.
- Dùng địa chỉ ô thay vì gõ số cố định để công thức tự cập nhật.
- Dự đoán kết quả theo thứ tự ưu tiên và đặt ngoặc đúng chỗ.
- Nhận biết lỗi #DIV/0! khi chia cho 0 hoặc ô trống.
Ví dụ mẫu: tính Thành tiền của một dòng hóa đơn
Bảng hóa đơn dưới đây có Đơn giá ở cột E và Số lượng ở cột F. Cột G (Thành tiền) còn trống. Cột H ghi phí vận chuyển của dòng đầu, 20,000.
Tính Thành tiền cho dòng 2, rồi đổi số để xem công thức cập nhật
Làm gì: Bấm chọn ô
G2, ô Thành tiền của dòng đầu tiên.Vì sao: Kết quả của công thức sẽ hiện ngay trong ô bạn chọn.
- Chỗ hay sai
Làm gì: Gõ dấu
=trước tiên.Vì sao: Dấu = báo cho Excel biết phần gõ sau đó là một công thức, không phải chữ thường.
Làm gì: Bấm vào ô
E2, gõ*, rồi bấm vào ôF2. Thanh công thức hiện=E2*F2.Vì sao: Bấm vào ô thay cho gõ số 133,000 và 9: công thức đọc giá trị từ chính các ô đó. Dấu * là phép nhân.
Làm gì: Bấm Enter. Ô
G2hiện1,197,000. Bấm lại vàoG2để thấy công thức trên thanh công thức.Vì sao: Ô hiện kết quả, còn thanh công thức giữ công thức. Kiểm tra: 133,000 × 9 = 1,197,000.
Làm gì: Gõ
10vào ôF2, rồi bấm Enter.G2tự đổi thành1,330,000. Gõ lại9để về như cũ.Vì sao: Công thức tham chiếu ô nên tự tính lại khi số trong ô đổi. Nếu bạn gõ cứng số 9 vào công thức, kết quả không đổi theo F2.
Làm gì: Thử hai công thức trong hai ô trống, với
H2là phí vận chuyển 20,000:=E2*F2+H2ra1,217,000, còn=(E2+H2)*F2ra1,377,000.Vì sao: Excel nhân và chia trước, cộng và trừ sau, nên công thức đầu cộng phí một lần. Công thức thứ hai có ngoặc nên cộng phí vào Đơn giá trước, rồi mới nhân với Số lượng.
Tự hỏi mình
- Vì sao nên bấm vào ô E2 thay vì gõ số 133,000 vào công thức?
- Nếu bỏ cặp ngoặc trong (E2+H2)*F2, Excel sẽ làm phép tính nào trước?
Các phép toán số học bạn dùng trong bài này là cộng +, trừ -, nhân *, chia / và lũy thừa ^. Khi một công thức có nhiều phép toán, Excel làm theo thứ tự này: lũy thừa ^, rồi nhân * và chia /, rồi cộng + và trừ -. Phép toán cùng bậc được tính từ trái sang phải. Phần trong ngoặc tròn luôn được tính trước.
Điền vào chỗ trống
Ba công thức dưới đây cùng một dạng, nhưng chỗ trống nhiều dần lên.
Bảng lương: Ngày công ở B2, Lương ngày ở C2. Viết công thức Lương cho dòng 2.
Hóa đơn giảm giá: Thành tiền ở G2, Tỷ lệ giảm ở H2. Viết công thức số tiền sau giảm giá.
Bảng giá: Giá ở E2, Thuế suất ở F2. Viết công thức giá sau thuế.
Tìm chỗ sai
Bảng tiền điện có Số điện ở cột B và Đơn giá điện ở cột C. Công thức dưới đây tính sai theo cách rất hay gặp.
Tìm chỗ sai
Công thức này có một chỗ sai. Bấm vào phần bạn nghĩ là sai.
Đọc xong, giờ thử
Luyện tập ngay (3 bài tập)
Làm trực tiếp trên lưới trong trình duyệt. Mỗi lần bấm chấm bài, DeskLab kiểm tra kết quả và gợi ý nếu bạn chưa làm đúng.
Bắt đầu luyện tậpChấm tự động ngay trên máy bạn. Không cần đăng nhập. Tiến độ lưu trên trình duyệt này.
Kiểm tra nhanh
Công thức =5+2*3 cho kết quả nào?
Ô G2 hiện nguyên chữ E2*F2 thay vì kết quả. Nguyên nhân hay gặp nhất là gì?
Công thức =B2/C2 báo lỗi #DIV/0!. Trường hợp nào gây ra lỗi này?
Công thức =2^3+1 cho kết quả nào?
Muốn nhân hai ô với nhau, bạn gõ ký hiệu nào?
Lỗi hay gặp
Ô hiện nguyên chữ
E2*F2, không ra số.- Nguyên nhân
- Quên dấu = ở đầu, nên Excel không coi đó là công thức.
- Cách sửa
- Chọn ô, bấm F2 hoặc bấm vào thanh công thức, thêm
=vào đầu rồi bấm Enter.
Đổi số trong bảng mà kết quả không đổi theo.
- Nguyên nhân
- Công thức chứa số gõ cứng, ví dụ
=B2*3500, nên không đọc giá trị từ ô. - Cách sửa
- Đặt số đó vào một ô riêng, rồi bấm chọn ô ấy khi viết công thức.
Kết quả lớn hay nhỏ bất thường, ví dụ
=E2+H2*F2ra313,000thay vì1,377,000.- Nguyên nhân
- Không dùng ngoặc nên Excel nhân trước, cộng sau. Ở đây H2*F2 được tính trước rồi mới cộng E2.
- Cách sửa
- Đặt phần cần tính trước vào ngoặc:
=(E2+H2)*F2.
Gõ
xhoặc:thay cho phép nhân, chia, nên công thức không ra kết quả mong muốn.- Nguyên nhân
- Excel không có phép nhân
x. Dấu:là toán tử vùng (range operator): nó nối hai ô thành một vùng, không phải phép chia. - Cách sửa
- Nhân dùng
*, chia dùng/. Dấu:chỉ dùng để nối hai ô thành vùng.
Ô báo
#DIV/0!.- Nguyên nhân
- Công thức đang chia cho 0, hoặc cho một ô trống.
- Cách sửa
- Kiểm tra ô đứng sau dấu chia: điền số khác 0, hoặc chọn một ô khác để chia.
Trên Excel thật
Trên Excel thật, bấm Enter để hoàn tất công thức và Excel chọn ô nằm bên dưới theo mặc định. Muốn sửa công thức, chọn ô rồi bấm F2. Trên lưới luyện tập, gõ xong bấm Enter, rồi bấm lại vào ô để xem công thức trên thanh công thức.